Tổng quan về bệnh cao huyết áp

Ngày đăng: 26-10-2019

Chứng cao huyết áp có tên y khoa là cao huyết áp(Hypertension). Cao huyết áp là từ chỉ trạng thái tăng áp lực máu trong động mạch

Huyết áp mà người ta thường gọi là áp lực máu trong động mạch, thường hay được đo ở động mạch cánh tay. Khi cần thiết, thầy thuốc có thể đo huyết áp cả ở động mạch đùi, động mạch khoeo…

Áp lực của máu lên thành động mạch do hai yếu tố quyết định: Sức đẩy của cơ tim và sự co bóp đàn hồi của thành mạch

Bình thường khi tim co bóp tống máu từ tâm thất trái vào động mạch chủ, nhờ sự co bóp đàn hồi của lớp cơ trong thành động mạch, máu lưu thông chạy theo hệ động mạch tới các tế bào để cung cấp oxy và các chất dinh dưỡng cho nhu cầu của toàn cơ thể. Khi tim co bóp, áp lực máu trong động mạch lớn nhất, gọi là huyết áp tâm thu hay huyết áp tối đa. Khi tim nghỉ, các cơ tim giãn ra tạo nên áp lực âm tính trong vách buồng tim để hút máu về. Lúc này áp lực trong động mạch máu xuống thấp nhất, ta đo được huyết áp tâm trương hay còn gọi là huyết áp tối thiểu.

Chứng cao huyết áp có tên y khoa là cao huyết áp(Hypertension)

Chứng cao huyết áp có tên y khoa là cao huyết áp(Hypertension)

1. Bệnh cao huyết áp là gì?

 

Ở người khỏe mạnh, có huyết áp tối đa (huyết áp tâm thu) là 120 mmHg và huyết áp tối thiểu (huyết áp tâm trương) là 80 mmHg và thường được kí hiệu bằng chỉ số 120/80mmHg. Nếu huyết áp tối đa là 140 mmHg được coi là cao huyết áp, nếu huyết áp tối đa nằm trong khoảng 140-160 mmHg, và huyết áp tối thiểu nằm trong khoảng 90-95 mmHg, được coi là tăng huyết áp giới hạn. Tuy nhiên, huyết áp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau nữa.

Ví dụ vào giới tính, ở nam huyết áp thường cao hơn nữ. Vào lứa tuổi người già thường có huyết áp cao hơn người trẻ thường từ 10-20 mmHg. Vào vị trí trong cơ thể, huyết áp tối đa ở chân thường cao hơn ở tay 20mmHg còn huyết áp tối thiểu thì không chênh lệch. Người ta thường chia bệnh cao huyết áp ra làm 2 loại: Loại cao huyết áp thường xuyên có thể lành tính và có thể ác tính; loại tăng huyết áp cơn trên cơ sở huyết áp bình thường nhưng có những cơn cao vọt, những lúc này thường gây tai biến.

 

Ở người bình thường khỏe mạnh, huyết áp đo được thường khoảng 120/80 mmHg. Mức huyết áp lý tưởng nên thấp hơn 140/85mmHg và nếu huyết áp cứ thường xuyên cao hơn mức này và thậm chí có lúc lên cao hơn 160/90mmHg, thì cần phải được điều trị thích hợp.

 

Với mỗi quốc gia khác nhau dựa vào từng điều kiện cụ thể có các quy định riêng về chỉ số huyết áp. Ở Trung Quốc người ta thường dựa vào độ tuổi để xác định tình trạng cao huyết áp: 


 

Độ tuổi

Huyết áp tối đa

Kết luận

<39

>140

Cao huyết áp

<40-49

>150

Cao huyết áp

<50-59

>160

Cao huyết áp

> 60

>170

Cao huyết áp

 

Ở Hoa Kỳ theo quy định của Viện sức khỏe KNC thì tình trạng huyết áp được quy định thành 4 giai đoạn:

 

  Huyết áp tối đa(mmHg) 

  Huyết áp tối thiểu(mmHg)  

 

<130

130-139

140-159

160-179

180-209

>220

<85

85-89

90-99

100-109

110-119

>120

Bình thường

Bình thường cao

Cao huyết áp nhẹ - giai đoạn 1

Cao huyết áp vừa - giai đoạn 2

Cao huyết áp nặng - giai đoạn 3

Cao huyết áp rất nặng - giai đoạn 4

 

Viện dinh dưỡng Việt Nam dựa trên cơ sở mức phân loại của Ủy ban liên kết quốc gia về tăng huyết áp của Hoa Kỳ(1993) phân độ nặng của huyết áp cao thành 4 giai đoạn:

 

Giai đoạn

Huyết áp tối đa (mmHg)

Huyết áp tối thiểu (mmHg)

1

2

3

4

140-159

160-179

180-209

>210

90-99

100-109

110-119

>120

 

Theo con số điều tra của Viện Tim mạch Việt Nam thì huyết áp bình thường của người Việt Nam là 120/75mmHg. Ở nam giới thường là 122/76 mmHg và ở nữ giới là 119/75 mmHg.

Tuy nhiên đối với người bị cao huyết áp, cũng có thể chỉ tăng huyết áp tối đa còn huyết áp tối thiểu vẫn bình thường, cũng có thể chỉ tăng huyết áp tối thiểu còn huyết áp tối đa vẫn bình thường, hoặc có thể tăng cả 2 huyết áp tối đa và huyết áp tối thiểu khi hiệu số của huyết áp tối đa và huyết áp tối thiểu nhỏ, khoảng 15-20mmHg. Huyết áp tối thiểu > 100, lúc này cơ thể rất mệt mỏi và khó chịu.

 

2. Huyết áp được điều hòa như thế nào?

 

Huyết áp được điều hòa bởi cả não bộ và thận. Vùng não kiểm soát vòng tuần hoàn của máu nhận được tín hiệu về mực huyết áp từ các dây thần kinh cảm thụ huyết áp trong động mạch. Nó đáp ứng các tín hiệu này bằng cách ra lệnh cho các mạch máu nhỏ hơn, gọi là các tiểu động mạch, giãn ra hay co lại khi cần. Điều này gây nên sức ép lên các động mạch. 

 

Huyết áp còn được điều hòa cục bộ bởi một số hormone có tên là renin, do thận tiết ra. Sự sản xuất renin lại gây ra việc phóng thích một chất khác có trong máu là angiotensin, chất này làm co hẹp các tiểu động mạch và làm huyết áp tăng cao. Angiotensin cũng có thể khiến tuyến thượng thận phóng thích ra một loại hormone làm cho thận tích trữ muối nhiều hơn. Muối làm tăng lượng máu đổ đến trong vòng tuần hoàn, khiến cho huyết áp tăng cao

Cao huyết áp kéo dài sẽ gây nên sức ép nặng nề cho các động mạch. Nếu để lâu không chữa trị khiến cho động mạch bị chai cứng và co hẹp lại. Huyết áp có thể bị tăng cao mà ta không hề hay biết. Người thường xuyên có huyết áp tăng cao cần phải được điều trị thích hợp. 

   Như chúng ta đã biết bệnh tăng huyết áp nếu không được kiểm soát kịp thời có thể dẫn tới tổn thương động mạch và tĩnh mạch, làm giảm lưu lượng máu đi khắp cơ thể, có thể dẫn tới tai biến, đau tim, và suy tim nguy hiểm tới tính mạng. Vì vậy chúng ta cần kiểm tra sức khỏe định kỳ thường xuyên để phát hiện bệnh, nếu đã mắc bệnh rồi thì cần tuân thủ đúng theo liệu trình điều trị của bác sĩ để kiểm soát bệnh tránh những hậu quả đáng tiếc

XEM THÊM: