Phương pháp điều trị vô sinh ở phụ nữ

Ngày đăng: 07-11-2019

Bệnh vô sinh có nguyên nhân do cả nam và do cả nữ với tỷ lệ ngang nhau nên phải song song khám và chữa trị cho cả hai vợ chồng. Tuy nhiên việc đầu tiên bao giờ cũng phải thăm dò đầy đủ để phát hiện sớm các nguyên nhân của cả 2 phía thì việc điều trị mới chính xác và toàn diện được.

 

Nguyên tắc chung điều trị vô sinh

Phải song song điều trị cho cả người vợ và người chồng nếu tìm ra nguyên nhân nằm ở cả 2 người. Hoặc ít nhất cũng phải làm xét nghiệm và tìm nguyên nhân từ phía chồng. Nếu không có nguyên nhân gì mới tiến hành điều trị riêng cho người vợ.

 

Phương pháp điều trị vô sinh cho người vợ

Điều trị chống viêm nhiễm là bước đầu tiên. Đặc biệt chống viêm nhiễm ở đường sinh dục dưới như viêm âm đạo và cổ tử cung có 2 ý nghĩa: Một là có thể chữa khỏi vô sinh, hai là để chuẩn bị làm các thăm dò ở đường sinh dục trên. Viêm âm đạo và viêm lộ tuyến ở cổ tử cung sẽ làm cho chất nhầy cổ tử cung lẫn mủ, chất nhầy đặc lại, tinh trùng không thể thâm nhập được lên đường sinh dục trên của người phụ nữ.

Xem thêm: 

Phương pháp đốt điện lộ tuyến cổ tử cung được áp dụng trong trường hợp này. Theo ước tính có khoảng 17% đã khỏi được vô sinh. Có những trường hợp vô sinh 5-10 năm, sau khi đốt điện cổ tử cung 3-4 tháng vừa khỏi lộ tuyến thì có thai ngay. 

Sau khi đã chữa khỏi viêm âm đạo và cổ tử cung rồi thì mới có thể tiến hành bơm hơi vòi trứng, chụp tử cung vòi trứng, sinh thiết niêm mạc tử cung…

 

Phương pháp điều trị vô sinh ở phụ nữ

Phương pháp điều trị vô sinh ở phụ nữ

 

Kích thích phóng noãn: 

+ có thể sử dụng clomifen citrat hoặc clomifen citrat kết hợp bổ sung bằng HCG. Clomifen citrat dùng từ liều thấp đến cao, mỗi ngày 50mg đến 150mg, uống trong 5 ngày, từ ngày thứ 3 hoặc thứ 5 của vòng kinh.

+ HCG nếu bổ sung thì cần chờ khi thăm dò bằng siêu âm thấy nang noãn đã chín và đạt kích thước từ 18mm trở lên. Liều HCG là 6000-9000 đơn vị tiêm vào bắp thịt làm 1 lần và thường 36 giờ sau khi tiêm sẽ xảy ra phóng noãn.

+ Nếu bệnh nhân bị vô kinh do suy yếu tuyến yên hoặc do vùng dưới đồi – tuyến yên thì phải điều trị kích thích nang noãn chín bằng FSH hoặc FSH kèm LH, sau đó mới kích thích phóng noãn bằng HCG.

Giúp đỡ trứng làm tổ: bằng cách cho progestin, mỗi ngày 5-10 mg trong 10 ngày, từ ngày thứ 15-16 của vòng kinh.

 

Điều trị tắc vòi trứng:

Trong trường hợp chỉ hơi dính tắc 1 chút ở loa vòi trứng thì có thể cho bơm thuốc tử cung vòi trứng nhiều đợt, mỗi đợt từ 4-6 ngày, tính từ ngày thứ 6 của vòng kinh.

Trên thực tế, bơm thuốc vào tử cung vòi trứng rất ít đem lại kết quả khỏi vô sinh, chỉ những trường hợp nào dính ít thì mới khỏi vô sinh được. Những trường hợp tắc nhiều, chụp tử cung vòi trứng không làm thông được thì bơm thuốc vào tử cung vòi trứng cũng chẳng đem lại kết quả hơn là bao nhiêu, thậm chí có người còn bị tổn thương nặng hơn.

Nên soi ổ bụng trong những trường hợp chụp tử cung vòi trứng thấy tắc. Nếu soi thấy vòi trứng tắc do bị gãy gấp vì dính ở bên ngoài thì tiến hành gỡ dính sẽ đem lại kết quả rất cao.

Nếu tắc từ bên trong lòng vòi trứng thì điều trị sẽ rất khó khăn. Các phẫu thuật, kể cả với vi phẫu cắt nối vòi trứng đều đem lại kết quả rất hạn chế. Tuy nhiên ngày nay có những tiến bộ mới nên tỷ lệ vi phẫu thành công có thể đạt từ 50-80% tùy theo tổn thương tắc, dính vòi tử cung (vòi trứng).

Trong trường hợp vòi trứng tắc nặng, không thể hy vọng giải quyết gì được bằng phẫu thuật thì thụ tinh trong ống nghiệm sẽ được chỉ định. Đó là phương pháp lấy noãn của người vợ để chung với tinh trùng của người chồng vào trong môi trường nuôi cấy cho thụ tinh và phát triển thành phôi non ở giai đoạn 2-8 tế bào rồi đưa vào buồng tử cung cho làm tổ ở đó. Đây là 1 biện pháp công phu, đắt tiền và tỷ lệ đạt được cao nhất cũng chỉ là 27% trong các trường hợp. 

Ngoài ra còn có phương pháp “chuyển giao tử và vòi trứng” dành cho trường hợp nghi ngờ rằng loa vòi trứng không lượm được noãn để đưa vào vòi trứng và dẫn vào buồng tử cung. Người ta hút lấy noãn từ buồng trứng, lấy tinh trùng của người chồng để xử lý rồi trộn với noãn và bơm ngay vào vòi trứng qua phương pháp soi ổ bụng. 

Trong trường hợp tinh trùng của người chồng ít, chết nhiều và không có khả năng đâm xuyên vào noãn để gây thụ tinh thì người ta sẽ dùng phương pháp bơm tinh trùng vào nguyên sinh chất của noãn để tăng tỷ lệ thụ tinh thành công.

 

Phương pháp điều trị vô sinh cho người chồng

  • Đối với những trường hợp tinh trùng ít hoặc tinh trùng yếu, có thể dùng testosteron 250-300 mg mỗi tháng, tiêm bắp trong 3 tháng liền để ức chế vùng dưới đồi – tuyến yên. Sau đó ngừng tiêm để chờ hiệu ứng nhảy vọt, tăng tiết hormon Gn-RH vùng dưới đồi, hormon FSH,  LH của tuyến yên để kích thích tinh hoàn sản sinh ra tinh trùng.

  • Có thể tiêm vitamin E 400 mg 1-2 viên mỗi ngày trong 20 ngày, nghỉ 10 ngày trong mỗi tháng. Dùng trong 3 tháng liền.

  • Nhưng hiệu quả nhất là dùng HMG và HCG phối hợp. Sử dụng HMG 75 đơn vị mỗi ngày trong 10 ngày, HCG với tổng liều là 6000-9000 đơn vị mỗi đợt. Tổng cộng 3 đợt.

Sau khi điều trị thì muốn thử tinh trùng lại cũng phải đợi 3-4 tháng sau vì dù có tác dụng đi chăng nữa thì tinh trùng cũng phải mất 1 thời gian ít nhất là 3 tháng để di chuyển từ tinh hoàn ra ngoài.

Nếu tinh trùng yếu nhiều hoặc chết nhiều mà có phình giãn các tĩnh mạch tinh thì có thể cải thiện được bằng phẫu thuật tĩnh mạch tinh.

Nếu tinh dịch đồ cho thấy số lượng tinh trùng ít (dưới 20000/mm3) thì nên tiến hành làm thụ tinh nhân tạo bằng tinh trùng của người chồng. Ngày nay người ta thường làm thụ tinh nhân tạo bằng cách bơm tinh trùng vào buồng tử cung. Nhưng trước hết cần phải xử lý tinh trùng cho sạch hết prostagladin, sạch vi khuẩn và làm tinh trùng khỏe lên. Mỗi lần thường bơm khoảng 0,5 ml tinh dịch vào sau 1 cm trong ống cổ tử cung. 

Nếu không có tinh trùng do tắc đường dẫn tinh hoặc do tinh hoàn không sản sinh được tinh trùng thì việc điều trị sẽ rất khó khăn. Việc thăm dò chỗ tắc ống dẫn tinh đã khó rồi mà việc phẫu thuật làm thông ống dẫn tinh bằng cách cắt bỏ đoạn tắc rồi nối lại càng khó hơn. Thực tế hiệu quả đem lại thường không cao nên người ta thường lấy tinh trùng của nam giới rồi bơm trực tiếp vào đường sinh dục của phụ nữ.

Qua bài viết chúng ta biết thêm được những phương pháp điều trị vô sinh cho cả nam và nữ. Hy vọng bài viết hữu ích với quý bạn đọc