Bệnh tiểu đường tuýp 1 – Căn bệnh nguy hiểm của người trẻ tuổi

Ngày đăng: 25-09-2019

Nội dung chính của bài viết:

  1. Bệnh tiểu đường tuýp 1 là gì ? 
  2. Bệnh tiểu đường tuýp 1 có nguy hiểm không ?
  3. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh tiểu đường type 1
  4. Dấu hiệu tiểu đường tuýp 1
  5. Cách điều trị bệnh tiểu đường tuýp 1 
  6. Tiểu đường type 1 có phòng ngừa được không ?

 

Nhắc đến tiểu đường đa phần mọi người đều nghĩ rằng đây là căn bệnh xảy ra ở người già, người béo phì. Nhưng đó bệnh tiểu đường tuýp 2 – trường hợp phổ biến, thường gặp nhất của đái tháo đường. Bệnh lý này còn có 1 dạng khác, ít phổ biến hơn và thường xảy ra ở những người trẻ tuổi, đó là bệnh tiểu đường tuýp 1.

 

Bệnh tiểu đường tuýp 1 là gì ? Khái niệm đái tháo đường type 1

Khoảng 5-10% tổng số người được chẩn đoán là mắc bệnh tiểu đường được xếp vào loại tuýp 1. Trong đó hầu hết là những người có độ tuổi dưới 30 bao gồm thanh thiếu niên và thậm chí có cả trẻ em nữa. 

Đây là loại đái tháo đường được đặc trưng bởi tình trạng bị phá hủy của các tế bào beta bài tiết insulin ở tiểu đảo tuyến tụy. Tình trạng này sẽ dẫn đến sự thiếu hụt trầm trọng hormon insulin ở trong cơ thể và khiến cho đường glucose ở trong máu tăng lên mức cao.

Bệnh tiểu đường tuýp 1 được chia làm 3 nhóm chính là:

+Type 1A: tế bào tuyến tụy bị phá hủy là do nguyên nhân tự miễn, sự tấn công của hệ miễn dịch tự nhiên. Trường hợp này chiếm đa số với tỷ lệ là 90%.

+Type 2A: là trường hợp tế bào tuyến tụy bị phá hủy không rõ nguyên nhân.

+Đái tháo đường tự miễn khởi phát muộn ở người trưởng thành (LADA)

bệnh tiểu đường tuýp 1

 

Bệnh tiểu đường tuýp 1 có nguy hiểm không ?

Nếu như có ai đó thắc mắc về “sự nguy hiểm của bệnh tiểu đường loại 1” thì câu trả lời sẽ là “vô cùng nguy hiểm”. 

Đây là loại đái tháo đường có tốc độ tiến triển rất nhanh: khoảng thời gian từ khi khởi phát bệnh đến khi chuyển sang giai đoạn toàn phát chỉ vỏn vẹn trong một vài tháng. Người bệnh sẽ phải đối diện với hàng loạt các biến chứng tiểu đường nếu như không phát hiện và được điều trị kịp thời:

+Đầu tiên phải kể đến là những biến chứng cấp tính nguy hiểm bao gồm nhiễm toan ceton, hôn mê sâu, đột quỵ và có thể dẫn đến tử vong. 

+Bên cạnh đó thì những người bị tiểu đường type 1 về sau cũng sẽ có nguy cơ gặp phải các biến chứng mạn tính như type 2. Đó là các biến chứng tim mạch, thận, mắt, thần kinh, da…

 

Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh tiểu đường type 1

Cơ chế bệnh sinh của đái tháo đường tuýp 1 rất phức tạp và vẫn chưa giải thích được một cách toàn diện. Vì một nguyên nhân nào đó mà hệ thống miễn dịch của cơ thể hiểu nhầm các tế bào tuyến tụy là yếu tố lạ nên tấn công và phá hủy chúng. Sự phá hủy này khiến cho cơ thể bị thiếu insulin tuyệt đối, đường huyết tăng cao và dẫn đến tiểu đường. 

Hiện nay nguyên nhân gây ra tiểu đường tuýp 1 vẫn chưa được xác định một cách rõ ràng và cụ thể. Tuy nhiên các chuyên gia hàng đầu đều nhận định rằng những yếu tố nguy cơ có thể góp phần vào sự hình thành bệnh là:

+Tiểu sử mắc các bệnh liên quan đến tuyến tụy

+Người bị nhiễm một số loại virus (Epstein-Barr, coxsackie virus, virus quai bị hoặc cytomegalo virus)

+Nồng độ vitamin D trong cơ thể thấp

+Dùng sữa bò sớm trong giai đoạn đầu đời.

+Yếu tố di truyền: con cháu của những người từng mắc bệnh tiểu đường tuýp 1 sẽ có nguy cơ bị bệnh cao hơn khá nhiều so với người bình thường.

 

Dấu hiệu tiểu đường tuýp 1

Khác với trường hợp  tuýp  2 tiến triển từ từ qua vài năm, bệnh tiểu đường tuýp 1 thường xuất hiện, khởi phát đột ngột và tiến triển rất nhanh chóng chỉ trong 1 thời gian ngắn. Chính vì vậy mà các triệu chứng cũng sẽ rất rõ ràng và dễ nhận thấy.

4 Dấu hiệu tiểu đường type 1 điển hình là:

+Ăn nhiều

+Uống nhiều (hay khát nước)

+Tiểu nhiều (do đường trong nước tiểu cao, gây lợi niệu thẩm thấu)

+Gầy nhiều (gầy sút cân)

Người bệnh tiểu đường tuýp 1 cần phải được điều trị càng sớm càng tốt, nếu không sẽ rất nguy hiểm, có thể ảnh hưởng đến tính mạng.

 

Cách điều trị bệnh tiểu đường tuýp 1 

Trong các phác đồ điều trị bệnh tiểu đường type 1 hiện nay việc sử dụng Insulin là điều không thể thiếu được. Do các tế bào tuyến tụy sản xuất insulin chính của cơ thể đã không còn nữa nên người bệnh tiểu đường bắt buộc phải được bổ sung thêm từ bên ngoài. Nếu không đường huyết sẽ tăng lên rất cao và nhanh chóng dẫn đến những hậu quả vô cùng nguy hại.

Insulin có thể được dùng bằng các dạng đường uống, đường tiêm truyền tĩnh mạch, nhưng cách sử dụng phổ biến nhất hiện nay là tiêm dưới da bằng bút tiêm hiện đại. Tùy thuộc vào mức độ đường huyết tăng cáo của người bệnh mà liều lượng insulin sử dụng hằng ngày sẽ được tính toán sao cho phù hợp nhất. Insulin thường được sử dụng vào thời điểm buổi sáng bắt đầu ngày mới hoặc dùng trước mỗi bữa ăn để hạn chế lượng đường trong máu tăng cao sau khi ăn. 

Ngoài ra thì người bệnh có thể được kê thêm một số loại thuốc hạ đường huyết khác kết hợp với insulin để tránh tình trạng nhờn thuốc cũng như hạn chế nguy cơ gặp phải các tác dụng phụ như: tụt đường huyết quá mức, mệt mỏi, đổ mồ hôi, hoa mắt chóng mặt…

Bên cạnh các thuốc điều trị thông thường thì còn có một phương pháp khác có thể điều trị tiểu đường type 1 đó là liệu pháp phẫu thuật ngoại khoa ghép tụy, thay thế tụy. Tuy nhiên liệu pháp này hiện nay vẫn còn rất nhiều khó khăn cần phải giải quyết: tụy phù hợp với người bệnh, sự đề kháng của cơ thể khi tiếp nhận bộ phận mới, rủi ro khi phẫu thuật… 

Do đó liệu pháp thay thế insulin vẫn là phương pháp tối ưu nhất.

 

Tiểu đường type 1 có phòng ngừa được không ?

Do cơ chế hình thành phức tạp và nguyên nhân gây bệnh chưa thực sự rõ ràng nên hiện nay việc phòng ngừa bệnh tiểu đường tuýp 1 vẫn chưa có được lời giải đáp.

Vì vậy việc phát hiện bệnh sớm đái tháo đường tuýp 1 và ngăn chăn bệnh tiến triển đang là vấn đề được đặt lên hàng đầu của các nhà khoa học.