5 Biến chứng tiểu đường đáng sợ nhất !

Ngày đăng: 09-10-2019

Nội dung chính của bài viết:

  1. Cơ chế biến chứng tiểu đường – Tại sao đái tháo đường lại dễ gây biến chứng ?
  2. Sự khác biệt của biến chứng tiểu đường type 2 và type 1
  3. Biến chứng tiểu đường ở chân
  4. Tiểu đường biến chứng suy thận
  5. Biến chứng tim mạch, biến chứng mạch máu của bệnh tiểu đường
  6. Biến chứng mắt của bệnh tiểu đường
  7. Biến chứng thần kinh của bệnh tiểu đường
  8. Biến chứng tiểu đường ở da
  9. Thuốc chống biến chứng tiểu đường

 

Biến chứng của bệnh tiểu đường (đái tháo đường) là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Theo ước tính của liên đoàn đái tháo đường quốc tế IDF trong năm 2012 có đến 1,5 triệu ca tử vong với nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp là đái tháo đường và con số này đã lên đến gần 4 triệu người vào năm 2017. 

Dấu hiệu nhận biết tiểu đường

Cơ chế biến chứng tiểu đường – Tại sao đái tháo đường lại dễ gây biến chứng ?

Ở người bệnh tiểu đường, do quá trình hoạt động trao đổi chất của đường, chất béo và protein bị rối loạn kéo dài, dần dần dẫn đến sự thay đổi tính chất sinh lý, sinh hóa của một số cơ quan trong cơ thể, cùng với sức đề kháng yếu nên khiến cho người bệnh tiểu đường gặp phải nhiều biến chứng.

Nếu như không có các biện pháp điều trị, kiểm soát đường huyết ở mức an toàn và phòng ngừa nguy cơ thì gần như chắc chắn người bệnh đái tháo đường sẽ gặp phải hàng loạt các biến chứng vô cùng nguy hiểm. Trong đó có cả những biến chứng có thể tước đi mạng sống của bệnh nhân.

Một số nguyên nhân có thể gây ra biến chứng bệnh tiểu đường là:

+Bệnh cao huyết áp, bệnh máu nhiễm mỡ.

+Tuần hoàn máu bị thay đổi do nồng độ đường glucose quá cao.

+Các hệ thống men giúp cho trao đổi chất của chất đường, chất béo…bị thay đổi làm cho hoạt động trao đổi chất trong tế bào cũng biến đổi theo.

 

 

Sự khác biệt của biến chứng tiểu đường type 2 và type 1

Sự khác biệt lớn nhất giữa bệnh tiểu đường type 1 và type 2 là về cơ chế gây bệnh. Cùng vì cơ chế khác nhau mà thời gian tiến triển bệnh qua từng giai đoạn của từng loại đái tháo đường này cũng khác nhau:

+Bệnh tiểu đường type 2 tiến triển chậm, trải qua nhiều năm mới gây ra những biến chứng.

+Còn bệnh tiểu đường type 1 tiến triển nhanh, chỉ khoảng vài tháng là có thể chuyển từ giai đoạn khởi phát sang toàn phát và gây ra biến chứng.

Cũng chính vì vậy mà những biến chứng tiểu đường type 2 được coi là biến chứng mạn tính còn biến chứng của bệnh type 1 là biến chứng cấp tính.

+Các biến chứng mạn tính bao gồm: biến chứng trên tim mạch, thận, mắt, thần kinh, da…

+Biến chứng cấp tính là nhiễm toan ceton, hôn mê sâu, đột quỵ…

 

Biến chứng tiểu đường ở chân

Biến chứng tiểu đường ở chân phổ biến nhất là tại vị trí hai bàn chân. Biến chứng này rất dễ xảy ra vì quá trình trao đổi chất của người bệnh bị rối loạn trong một thời gian quá dài nên mạch máu và thần kinh chi dưới bị tổn thương và bị tạp nhiễm.

Tạp nhiễm là sự tấn công của các yếu tố lạ như vi khuẩn, virus, nấm… Các yếu tố này sẽ xâm nhập qua da khi có một tổn thương hay vết xước bất kỳ nào đó. Sự tạp nhiễm này rất khó khống chế ở người bệnh đái tháo đường.

Nếu bệnh nhân không phát hiện và có các biện pháp xử lý thì vùng bị viêm nhiễm sẽ ngày càng lan rộng ra rồi cuối cùng là gây hoại tử. Đã có rất nhiều trường hợp người bệnh tiểu đường đã phải cắt cụt chân đi chỉ vì nguyên nhân này. 

 

Tiểu đường biến chứng suy thận

Theo ước tính của Bộ y tế Việt Nam thì cứ 10 người bị đái tháo đường type 2 sẽ có 4 người gặp phải biến chứng trên thận, bệnh thận và nguy hiểm nhất chính là suy thận mạn tính. Biến chứng này rất nguy hiểm vì thường có chứng huyết áp cao đi kèm, mà huyết áp cao thì lại có tác dụng ngược lại là luôn luôn thúc đẩy bệnh thận tiến triển theo chiều trầm trọng hơn:

+Hàm lượng albumin nhiều trong nước tiểu là đặc trưng của bệnh thận. Biến chứng tại thận ở mức độ nhẹ thường không có triệu chứng rõ rệt nên dễ bị người bệnh xem thường và không chú ý đến.

+Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn giữa thì có thể ngẫu nhiên sau một đợt làm việc với cường độ lớn một chút thì mới phát hiện ra rằng: trong nước tiểu có lẫn một ít albumin, nhưng sau khi nghỉ ngơi thì lại hết.

+Đến giai đoạn cuối tức là bệnh thận đã chuyển sang giai đoạn lâm sàng thì người bệnh mới thấy những biển hiện toàn thân như phù thũng, đi tiểu ít, huyết áp tăng.

Ở một số người bệnh còn có hiện tượng suy thận nặng hơn thì trong nước tiểu có sự xuất hiện của virus. Nếu mức độ suy thận quá nặng thì chỉ còn cách thay đổi thận hoặc chạy thận nhân tạo thì mới duy trì được sinh mạng. 

Nếu biến chứng thận của bệnh tiểu đường được phát hiện khi mới phát sinh và chữa trị kịp thời thì hoàn toàn có khả năng khỏi bệnh. Tuy nhiên nếu để kéo dài, phát triển đến giai đoạn cuối thì sẽ cực kỳ nguy hiểm và việc điều trị sẽ không mang lại hiệu quả cần thiết nữa. Lúc này nguy cơ tử vong sẽ là vô cùng lớn.

 

Biến chứng tim mạch, biến chứng mạch máu của bệnh tiểu đường

Có thể nhận định rằng biến chứng tim mạch là biến chứng nguy hiểm nhất ở người bệnh tiểu đường. Biến chứng tim mạch xuất hiện trong đến hơn 80% các trường hợp tử vong do đái tháo đường.

Các biến chứng tim mạch nặng là bệnh mạch vành, xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não và đột quỵ. Bên cạnh đó, một số biến chứng nhẹ hơn mà người bệnh có thể gặp phải là: cao huyết áp, mỡ máu, rối loạn nhịp tim…

Nguyên nhân là do lượng đường glucose trong máu quá cao khiến cho huyết áp bị tăng, chất béo, cholesterol ở trong máu dễ bị lắng đọng ở thành mạch tạo ra các mảng xơ vữa. Chính điều này có thể dẫn tới nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Do đó người bệnh tiểu đường ngoài việc kiểm soát đường huyết ổn định thì cần phải phòng ngừa các biến chứng trên tim mạch bằng cách hạn chế các đồ ăn nhiều dầu mỡ, nhất là mỡ động vật, đồng thời thường xuyên kiểm tra sức khỏe tim mạch: đo huyết áp, nhịp tim, mỡ máu…

 

Biến chứng mắt của bệnh tiểu đường

Biến chứng mắt của bệnh tiểu đường tuýp 2 là biến chứng thường xuất hiện sớm nhất. Các biến chứng ở mắt thường gặp là mắt mờ, suy giảm thị lực, viêm mắt, đau mắt, bệnh lý võng mạc, đục thủy tinh thể… thậm chí có thể mù lòa, mất khả năng quan sát, nhìn nhận.

Vào thời kỳ đầu, bệnh nhân không có triệu chứng gì rõ ràng, đồng thời thị lực cũng không bị ảnh hưởng gì cả, thậm chí có người còn chẳng để ý đến vấn đề này. Sau một thời gian thì tự nhiên thấy thị lực giảm hẳn, trước mắt có cảm giác như một vật thể hình cầu bay lơ lửng, tầm nhìn ngắn lại, thậm chí bị ánh nắng mặt trời chiếu vào vẫn không có cảm giác chói mắt.

Nếu phát hiện sớm thì chữa biến chứng này không khó, nhưng đến giai đoạn thị lực suy giảm kém hẳn thì rất khó chữa. Do đó phát hiện sớm để kịp thời chữa trị là khâu hết sức quan trọng.

Để tránh bệnh tiểu đường biến chứng sang mắt mà không phát hiện sớm thì người bệnh tối thiểu một năm nên đi khám mắt một lần. Và đặc biệt là phải luôn nhớ giữ huyết áp và hàm lượng đường trong máu ở mức cho phép, vì hai yếu tố này có vai trò quyết định đến biến chứng tiểu đường ở mắt.

Mờ mắt là một trong những dấu hiệu nhận biết tiểu đường

Mờ mắt là một trong những dấu hiệu nhận biết tiểu đường

Biến chứng thần kinh của bệnh tiểu đường

Hàm lượng đường trong máu cao kéo dài sẽ ngày càng phá hoại những tế bào thần kinh trong cơ thể, đồng thời tàn phá cả những vi mạch chuyên cung cấp máu cho các tế bào thần kinh. Đó chính là nguyên nhân gây ra những biến chứng về thần kinh cho người bệnh tiểu đường.

Các biến chứng thần kinh của bệnh tiểu đường bao gồm:

+Biến chứng thần kinh não bộ: tê liệt thần kinh thị giác, suy giảm thính giác.

+Biến chứng thần kinh ngoại biên: rối loạn cảm giác, mất khả năng cảm nhận nóng lạnh, đau ngứa…, tê bì chân tay, động tác gượng gạo, rối loạn phản xạ, phản xạ cơ thể chậm chạp.

+Biến chứng thần kinh tự chủ: chức năng dạ dày, ruột bị rối loạn, rối loạn co bóp của cơ tim, suy giảm khả năng kiểm soát tiểu tiện, đại tiện, rối loạn cương dương…

 

Biến chứng tiểu đường ở da

Cùng với biến chứng mắt thì biến chứng tiểu đường ở da là 2 biến chứng thường gặp nhất. Bệnh nhân tiểu đường rất hay gặp bệnh ngoài da, do đó phải luôn cảnh giác và chữa ngay khi phát hiện ra. Nếu để lâu sẽ khó chữa trị và dẫn đến những hậu quả rất nghiêm trọng. 

Các biến chứng trên da của người bệnh đái tháo đường là:

+Da mẩn ngứa: nhất là ở vùng kín, háng bẹn. Ngứa mẩn ở người bệnh tiểu đường đa phần là từ sự kích thích ở các đầu dây thần kinh.

+Da ngứa do nấm tạp nhiễm: nấm tay, nấm chân, nấm móng tay, nấm đùi, nấm thân thể, nấm tràng hạt ở bộ phận sinh dục…

+Da bị vi khuẩn cảm nhiễm: Da bị mụn nhọt, lở loét, tổ đỉa, viêm nang lông…

Ngoài ra thì người bị đái tháo đường còn có thể gặp một số biến chứng ở da khác nhưng ít hơn là: khô da, không thoát được mồ hôi, bệnh hoại thư ở các ngón tay, ngón chân, bệnh phỏng dạ, nổi mẩn đỏ ở cổ tay, cổ chân, bệnh bạch biến (thường gặp ở người type 1)…

 

Thuốc chống biến chứng tiểu đường

Để phòng ngừa các biến chứng bệnh tiểu đường thì đầu tiên người bệnh phải thường xuyên kiểm soát đường huyết ở mức bình thường an toàn. Khi đường huyết ổn định thì nguy cơ xảy ra các biến chứng sẽ giảm xuống mức thấp nhất. 

Để làm được điều này thì bệnh nhân phải dùng thuốc theo đúng chỉ định đồng thời kết hợp với cả chế độ ăn uống hợp lý và lối sống sinh hoạt tập luyện khoa học.

Tuy nhiên nếu người bệnh có nguy cơ gặp phải biến chứng thì bên cạnh các thuốc điều hòa đường huyết thì một số thuốc chống biến chứng tiểu đường sẽ được chỉ định kèm theo như:

+Biến chứng tim mạch: thuốc hạ huyết áp, điều hòa mỡ máu, thuốc chống loạn nhịp tim…

+Biến chứng trên thận: thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn kênh calci, thuốc chẹn beta…

+Biến chứng trên da: thuốc chống viêm, chống dị ứng, thuốc kháng sinh, thuốc chống nấm…

XEM THÊM: